A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Nhà giáo - Lao động sáng tạo

GD&TĐ - Nhà giáo - Lao động sáng tạo là chủ đề giao lưu trực tuyến diễn ra từ 9h đến 10h30 ngày 17/12 trên báo điện tử Giáo dục & Thời đại.

Ông Triệu Ngọc Lâm - TBT Báo GD&TĐ tặng hoa cho cô Nguyễn Kim Anh (áo đỏ) và cô Dương Thị Thu Hà.

Tham gia giao lưu có 2 nhà giáo đoạt giải xuất sắc Giải thưởng “Nhà giáo tâm huyết, sáng tạo” năm học 2017-2018 của Hà Nội, gồm:

1. Cô Nguyễn Kim Anh - Giáo viên trường THPT Phan Huy Chú, Đống Đa, Hà Nội.

2. Cô Dương Thị Thu Hà - Giáo viên trường THPT Lê Lợi, Hà Đông, Hà Nội.

Năm học 2017-2018 là năm thứ hai Sở GD&ĐT Hà Nội và Công đoàn ngành Giáo dục Hà Nội tổ chức Giải thưởng “Nhà giáo Hà Nội tâm huyết, sáng tạo”.

Giải thưởng nhằm vinh danh những nhà giáo tâm huyết với nghề dạy học, thành công trong sự nghiệp “trồng người” nhờ sự nỗ lực lao động sáng tạo; có nhiều đóng góp xuất sắc trong phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học”.

Đây là một hoạt động hưởng ứng phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học” do Bộ GD&ĐT và Công đoàn Giáo dục Việt Nam phát động. Mục đích của phong trào này nhằm tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 29/NQ-TW về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT.

Tham gia giao lưu trực tuyến là 2 trong số 127 nhà giáo – được lựa chọn trong hàng trăm nghìn nhà giáo tâm huyết, sáng tạo của ngành GD&ĐT Thủ đô, là những tấm gương tiêu biểu cho sự tâm huyết, tận tụy với nghề, sự sáng tạo lớn lao trên mỗi cương vị công tác. 

GD&TĐ

Nội dung buổi giao lưu trực tuyến

Tôi được biết chị Kim Anh là tổ trưởng Tổ giáo viên đồng hành sáng tạo. Trường tôi cũng rất muốn học hỏi mô hình này. Mong được nghe chia sẻ từ chị?

Cô Nguyễn Kim Anh:

Tên của tổ là "Giáo viên đồng hành sáng tạo", tức là các thành viên trong tổ đi cùng nhau, cùng toàn thể giáo viên trong hội đồng với mục tiêu sáng tạo.

Trường chúng tôi có khẩu hiệu "Sáng tạo để tạo sáng". Tổ của chúng tôi không nhận mình là dẫn lối mà nhận đồng hành vì chúng tôi có nhiệm vụ học hỏi ở trong và ngoài nhà trường, rồi chia sẻ để nhân lên những sáng tạo hiệu quả.

Cô Kim Anh (áo đỏ) giao lưu cùng bạn đọc Báo GD&TĐ. 

Với nhiệm vụ như vậy, tôi nghĩ các nhà trường cũng có thể có tổ "Giáo viên đồng hành sáng tạo" của mình.

Chúng tôi may mắn được nhiều cơ sở giáo dục tin tưởng đã mời đến chia sẻ và trao đổi về những sáng tạo, đổi mới, giúp học trò tích cực và làm giảm sự áp đặt kiến thức từ phía giáo viên. Đến đâu, ngoài việc trao đổi kinh nghiệm, chúng tôi cũng học được rất nhiều.

Khi tổ chức các hoạt động cho giáo viên các nhà trường, chúng tôi  nhận thấy khát vọng đổi mới luôn có ở trong mỗi giáo viên, khi được khơi dậy hoặc kích hoạt thì các thầy cô tỏa sáng tuyệt vời. Có nhiều sự sáng tạo của các đồng nghiệp khiến chúng tôi như được tiếp lửa và thực lòng nể phục.

Không có học sinh không ngoan, không có học sinh không thể học tốt..., mà chỉ có phương pháp giáo dục chưa phù hợp? Cô nghĩ sao về nhận định này.

Lương Ngọc Bích (Thanh Hóa)

Cô Dương Thị Thu Hà :

Theo quan điểm của tôi, mỗi một học sinh đều thông minh theo một cách khác nhau. Nhiệm vụ của giáo viên không chỉ dừng lại ở truyền tải kiến thức mà cần có những phương pháp kĩ thuật để khơi dậy được tài năng tiềm ẩn trong các em. 

Cô Thu Hà: "Theo quan điểm của tôi, mỗi một học sinh đều thông minh theo một cách khác nhau...".

Có thể có những học sinh chưa giỏi về mặt kiến thức nhưng các em lại giỏi trong việc nấu ăn, hát, múa... Vì vậy giáo viên cần nhìn vào những điểm mạnh của các em để khai thác và đổi mới phương pháp giảng dạy cho phù hợp với từng đối tượng học sinh. 

Để làm được điều này, giáo viên cần tích cực đổi mới sáng tạo trong dạy học, giúp học sinh có những cơ hội trải nghiệm thực tiễn để các em nhận ra được thế mạnh của chính bản thân mình, đồng thời giúp giáo viên hiểu được học sinh của mình và có sự điều chỉnh trong phương pháp giảng dạy.

Là một giáo viên dạy Ngữ văn, chị làm thế nào để những bài giảng không bị sa vào lối mòn, luôn hấp dẫn học sinh?

manhducbui***@gmail.com

Cô Nguyễn Kim Anh:

Cảm ơn bạn về câu hỏi mà ngày nào chúng ta cũng phải trả lời bằng các giờ dạy của mình. 

Lời đáp luôn đúng là: Đừng đọc chép là đã bớt cũ mòn; đừng độc giảng hay áp đặt hiểu biết của mình cho học sinh. Có điều, trên thực tế, có không ít học sinh vẫn quen cách học cũ, phụ huynh kiểm tra sách vở của con nếu thấy con ghi bài ngắn, hay chỉ có sơ đồ khoảng 1 trang giấy lại sinh lo. Được biết, không ít phụ huynh thắc mắc: Ngày xưa đi học, tôi phải chép rất dài mới có cái mà học. Bây giờ con học thế này, lấy gì mà ôn.

Với băn khoăn này, nhiều phụ huynh đã đi xin cho con học thêm ở các lớp chép dài. Thực ra phụ huynh không hiểu, học sinh thời nay không ngồi ôm sách vở học thuộc lòng theo cách cha mẹ đã học ngày trước. Ngay cả cách kiểm tra, đánh giá cũng đang đổi mới nên dạy và học theo kiểu cũ đã không còn thích hợp.

Quay lại câu hỏi của bạn, không chỉ tránh cũ mòn như nêu trên mà cần thay đổi phương pháp dạy học để học sinh cùng tham gia tìm kiếm, xây dựng và hình thành kiến thức bài học. Bởi những gì được nghe không thể ngấm bằng được làm, được trăn trở và chính học trò "dạy lẫn nhau", qua những thuyết trình, tranh luận cùng nhau.

Trong quá trình thực tiễn giảng dạy của mình đã khi nào cô gặp phải những khó khăn (khách quan phụ huynh học sinh không hợp tác trong giáo dục; HS quá không ngoan…), tình huống sư phạm không ngờ tới? Cô đã xử lý ra sao?

Huỳnh Ngọc Tâm (giáo viên, Mỹ Đức, Hà Nội)

Cô Dương Thị Thu Hà :

Tôi đã từng gặp tình huống học sinh vi phạm nội quy quy định của nhà trường, có dấu hiệu giảm sút trong học tập nhưng phụ huynh không quan tâm, thờ ơ với vấn đề mà con gặp phải. Thậm chí phản ứng với hình thức giáo dục mà giáo viên chủ nhiệm đề xuất với phụ huynh.

Cô Thu Hà tham gia cuộc giao lưu. 

Khi đó, tôi đã rất kiên nhẫn giải thích với phụ huynh về mục tiêu giáo dục chung của nhà trường và các thầy cô là giúp cho học sinh tiến bộ và trưởng thành. Bằng việc làm và hành động cụ thể của mình tôi phải tạo ra niềm tin của phụ huynh vào giáo dục. Từ đó, phụ huynh đã có sự hợp tác, đồng hành với tôi trong quá trình giáo dục của chính con em họ.

Nhưng tôi cảm thấy bất lực nhất chính là khi học sinh của tôi không còn mong muốn, yêu thích được đến trường. Các em tỏ ra không cần học vì một lý do nào đó.

Với những vấn đề xảy ra với học sinh, tôi phải  đặt trong hoàn cảnh tâm lý của các em để hiểu được nguyên của vấn đề. Sự nhẹ nhàng và chân thành của giáo viên chính là “chìa khóa” để “mở  cửa" trái tim học sinh, cũng như “thắp” lên trong các em niềm đam mê với học tập, thấy được niềm vui khi tới trường.

Cũng là một giáo viên, chị ưu tiên chuẩn bị điều gì nhất cho mình để chuẩn bị triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, cũng như đáp ứng được đòi hỏi ngày càng cao của yêu cầu giáo dục?

Nguyễn Thị Thảo (giáo viên, Hải Phòng)

Cô Nguyễn Kim Anh:

Cô Kim Anh trả lời câu hỏi của độc giả. Ảnh: Vũ Văn Mừng.

Ưu tiên đầu tiên là phải hiểu đúng và rõ về mục tiêu của chương trình 2018, yêu cầu về hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh.

Sau đó, cụ thể hóa và đưa nó vào nhuần nhuyễn trong các bài dạy. Điều này là cần thiết nhưng cũng không thể làm ngày một, ngày hai như mong muốn. Vậy nên, tôi và các thầy cô giáo luôn tự rèn, tự rút kinh nghiệm sau mỗi giờ dạy từ bây giờ.

Tuy  nhiên, giáo viên cũng cần cảnh giác với việc hiểu máy móc là "ốp" đủ các phẩm chất, năng lực cho một bài giảng. Làm vậy, dễ bị ôm đồm hoặc "vẽ rắn thêm chân". Nên có xác định về phẩm chất, năng lực trọng tâm của bài đó. Chính tôi cũng từng vấp váp vì ôm đồm nên "đổi mới" có lúc rất "mới đổi". Sau mỗi lần nhận ra sai lầm là một lần tự học và nhớ lâu nhất với người làm thầy.

Tôi rất quan tâm đến kinh nghiệm của Trường Phan Huy Chú trong xây dựng Chương trình nhà trường. Làm tốt việc này là bước đệm vô cùng tuyệt vời cho triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới tới đây. Liệu chị Kim Anh có thể chia sẻ cụ thể về việc triển khai về Chương trình nhà trường tại Trường Phan Huy Chú không? Kinh nghiệm để triển khai tốt Chương trình nhà trường là gì? Cảm ơn chị rất nhiều!

Nguyễn Thị May (giáo viên, Hải Dương)

Cô Nguyễn Kim Anh:

Hiểu ngắn gọn, Chương trình nhà trường là chương trình được xây dựng để phù hợp với 1 ngôi trường trên cơ sở chương trình của Bộ GD&ĐT. Cụ thể, trong chương trình môn Ngữ văn của Bộ GD&ĐT hiện hành, bài "Viết mở bài và kết luận cho bài văn nghị luận" được đưa vào lớp 12, chúng tôi đã chuyển lên dạy ở lớp 10. Lớp 12 chỉ là củng cố kĩ năng.

Bên cạnh đó, việc xây dựng chương trình nhà trường phù hợp giúp chúng tôi chủ động về thời gian tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho học sinh. Đó là các kế hoạch trải nghiệm liên môn, học sinh cùng một lúc được tiếp nhận kiến thức của nhiều môn học trong một kế hoạch học tập, trải nghiệm.

Một buổi học vui nhộn của cô Nguyễn Kim Anh. 

Ví dụ, ở lớp 12, học sinh được tham gia "Hành trình tri ân", là hoạt động trải nghiệm liên môn Ngữ văn - Lịch sử - Địa lý - Giáo dục công dân - Giáo dục quốc phòng trong 3 ngày, 2 đêm đến các "địa chỉ đỏ" của miền Trung ruột thịt. Học sinh lần lượt được viếng thăm, học tập và cảm nhận sâu sắc ở: Ngã ba Đồng Lộc, Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sĩ Đường Chín, Thành cổ Quảng Trị, bến sông Thạch Hãn lịch sử, cầu Hiền Lương - sông Bến Hải, viếng mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thăm quê nội và quê ngoại của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.

Sau hành trình này, học sinh thu nhận được rất nhiều về kiến thức tất cả các môn. Với môn Ngữ văn, là những cảm xúc mà nếu ở 4 bức tường lớp học không thể có được, dù thầy cô giáo dạy hay đến đâu.

Như học sinh Tạ Hoàng Anh đã viết: 

"Những ngôi nhà bé nhỏ

Các anh về nghỉ ngơi

Lặng ngắm sắc hoa tươi

Thoảng hương trầm thơm ngát

Giữa chiều đông bát ngát

Cúi đầu trước nhà anh

Tâm nhang gửi lòng thành

Trường Sơn mênh mang quá

Người đi vào sương giá

Âm dương cách nẻo về

Con của mọi miền quê

Cùng bên nhau nằm lại

Lòng biết ơn còn mãi

Những ngôi nhà nhỏ ơi"

Điều khó nhất là các nhà quản lý giáo dục từ các cơ sở giáo dục đang rất băn khoăn, đó là làm sao tổ chức học cho các môn bắt buộc và các môn tự chọn được hài hòa. Bây giờ, các nhà trường đang tổ chức dạy học các môn bắt buộc, nên việc xếp thời khóa biểu khá thuận lợi. Nhiều người chưa hình dung ra, nếu học sinh học theo chọn lựa môn thì cơ chế lớp học sẽ như thế nào. 

Đơn cử, hai học sinh ngồi cạnh nhau trong lớp, chọn môn khác nhau thì giờ học môn theo nguyện vọng ấy sẽ ra sao. Khi ấy, mỗi học trò có một thời khóa biểu khác nhau và cần phải phá vỡ cơ cấu lớp học.

Việc này, ở trường tôi đã thực hiện thành công nhiều năm nay trên cơ sở cho học sinh chọn học chuyên đề tự chọn (học nâng cao các môn Toán, Văn, Lý, Hóa, Sinh, Sử, Địa) và sinh hoạt câu lạc bộ theo sở thích. Như vậy, 1.000 học sinh sẽ có 4.000 nguyện vọng khác nhau.

Phải làm sao sắp xếp và điều hành hiệu quả. Làm sao giúp các em được thỏa nguyện mà không bị đảo lộn những kế hoạch của nhà trường. Điều này, lãnh đạo trường tôi đã có kinh nghiệm.

Trường THPT Lê Lợi (Hà Đông, Hà Nội) – nơi cô đang công tác có sự nhìn nhận, đánh giá, khích lệ ra sao với sự đổi mới, sáng tạo nghề giáo?

hoanglinh@gmail...

Cô Dương Thị Thu Hà :

Tôi rất vui khi tại ngôi trường mình đang công tác lãnh đạo nhà trường luôn động viên khuyến khích và tạo điều kiện cho đội ngũ giáo viên đổi mới, sáng tạo trong dạy học.

Ví dụ như nhà trường thường xuyên phát động phong trào xây dựng các chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học cũng như công tác chủ nhiệm và đặc biệt là khuyến khích cho giáo viên tự bồi dưỡng, chia sẻ kinh nghiệm và truyền cảm hứng cho chính  đồng nghiệp trường của mình.

Nhà trường cũng luôn ủng hộ những ý tưởng đổi mới sáng tạo do các thầy cô đề xuất. Đặc biệt biến những ý tưởng sáng tạo đó được nhà trường “biến” thành hiện thực.

Cô Thu Hà chia sẻ, lãnh đạo trường THPT Lê Lợi luôn ủng hộ những ý tưởng đổi mới sáng tạo do các thầy cô đề xuất.

 Đặc biệt biến những ý tưởng sáng tạo đó được nhà trường “biến” thành hiện thực. 

Minh chứng là trường đã triển khai dự án “Học sinh trồng hoa Tuy luýp gắn với hoạt động từ thiện” do tôi đưa ra. Tham gia vào dự án học sinh được vận dụng kiến thức trên sách vở vào việc trồng và chăm sóc hoa Tuy luýp. Sau đó học sinh sẽ tự kinh doanh lấy tiền để dành cho những chuyến đi từ thiện cho các học sinh khó khăn ở Phú Thọ… Từ dự án các em đã cảm nhận được niềm hạnh phúc khi tự tay mình tạo ra những giá trị về vật chất, tinh thần và giúp ích cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Có thể nói, với những thành quả lao động từ đổi mới sáng tạo trong dạy học thì không chỉ riêng tôi mà tất cả các đồng nghiệp tại trường THPT Lê Lợi đều nhận được những phần thưởng (dù nhỏ về vật chất tinh thần) để động viên, khích lệ, tôn vinh cống hiến lao động của các thầy cô.

Tôi đã nghe và đọc rất nhiều bài viết về Trường THPT Phan Huy Chú. Đây cũng là môi trường mơ ước mà tôi mong muốn được làm việc. Không biết ở một ngôi trường năng động như vậy, việc chuẩn bị cho chương trình giáo dục phổ thông mới có gì thuận lợi và khó khăn hơn các trường khác hay không? Chị Kim Anh có thể chia sẻ những việc trường đã và đang làm, những kinh nghiệm của nhà trường trong thực hiện nhiệm vụ này hay không? Xin cảm ơn chị!

tltinh-tb@gmail.com...

Cô Nguyễn Kim Anh:

Cảm ơn bạn đã quan tâm đến trường của chúng tôi. Trong sự nghiệp làm công tác giáo dục của mình, tôi biết mình may mắn khi được làm việc ở Trường THPT Phan Huy Chú (Đống Đa, Hà Nội). Ở đây, chúng tôi được đổi mới và sáng tạo, không có sự khuôn cứng áp đặt nào, tất cả vì học sinh.

Ban giám hiệu luôn khuyến khích tạo sinh khí cho mỗi giờ dạy, "không bỏ rơi học sinh nào trong lớp" (nghĩa là dạy sát mọi đối tượng). Để làm được như vậy thì giáo viên cần không ngừng sáng tạo. Chuẩn bị bước vào lớp, mỗi thầy cô phải ngầm trả lời được các câu hỏi: "Tiết này có gì hấp dẫn đây?", "Làm gì để học sinh không bị buồn ngủ?" và "Nếu học sinh vẫn buồn ngủ thì có cách nào "đánh thức" các em?"...

Nhiều hoạt động trải nghiệm thú vị tại Trường THPT Phan Huy Chú. 

Chúng tôi gọi hành trình phát triển hơn 10 năm nay của Trường là "Những chặng đường tâm sức". Đó là: 11 năm 100% phòng học có trang bị để ứng dụng CNTT hiệu quả; 11 năm Lễ hội Xuân yêu thương Tôn vinh giáo viên được học sinh tin yêu; 11 năm hướng nghiệp và tư vấn tuyển sinh “Chọn nghề là chọn số phận”; 11 năm dạy Nếp sống đẹp trong Nếp nhà – Nếp trường;

7 năm dạy kỹ năng sống và giá trị sống theo chủ đề và kế hoạch dạy học; 7 năm học sinh học tiếng Anh với người nước ngoài; 5 năm trải nghiệm sáng tạo: “Hành trình tri ân”, học sinh đi học trải nghiệm ở miền Trung; 5 năm Bộ môn Văn hóa đọc hình thành và phát triển vững, góp phần;

4 năm thực hiện cam kết chất lượng đầu ra; 4 năm Tổ giáo viên đồng hành sáng tạo; năm thứ 2 áp dụng đánh giá độc lập khách quan trong các kỳ thi và kiểm tra...

Đặc biệt, chúng tôi đã đến năm học thứ 6 xây dựng và phát triển chương trình nhà trường. Có thể coi đây là tiền đề thuận lợi để khi bước vào chương trình giáo dục phổ thông mới, giáo viên của nhà trường không bị lúng túng.

Còn khó khăn, đó là sự nâng bậc của những nhận thức, cũng như hành động của một nhà trường đã áp dụng nhiều năm. Tôi xin khẳng định, không có chương trình nhà trường nào làm một lần cho mãi mãi. Năm nào chúng tôi cũng phải bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp với tình hình mới. Vì vậy, 6 năm học qua, chương trình nhà trường của chúng tôi không ngừng phát triển và hoàn thiện.

Lần này, trong sự đổi mới của các nhà trường trên toàn quốc, lãnh đạo và giáo viên Trường THPT Phan Huy Chú - Đống Đa đã quen với việc thiết kế và thực hiện chương trình của nhà trường, nhưng không thể nói là đủ so với yêu cầu. Cũng nhờ sự đổi mới đồng bộ và là kết quả của những nghiên cứu cấp Bộ, nên những đổi mới của chúng tôi gặp được "đường sáng", "đích lớn" để thêm vững tin.

Ngoài công việc giảng dạy trên lớp, giáo viên còn kiêm nhiều công việc khác như: soạn giáo án, chấm điểm kiểm tra, tham gia nhiều các hoạt động trong trường, các phong trào, cuộc thi, tập huấn, hội họp, chủ nhiệm lớp, Đoàn đội... phải theo sát tình hình học trò, chăm lo đến mọi vấn đề của học sinh.

Chính vì vậy, đa phần giáo viên coi đây là nghề: “Công việc trí óc nặng nhọc”, “Nghề lao động trí óc căng thẳng”, “Nghề có khối lượng công việc nhiều”. Cô nghĩ sao về cách nhìn nhận này? Giáo viên cần tự giảm áp lực cho mình bằng cách nào? Nhà trường, xã hội cần có sự chung tay ra sao với nghề giáo?

Hoàng Yến (Thanh Xuân,, Hà Nội)

Cô Dương Thị Thu Hà :

Tôi không nghĩ nghề giáo là nghề “Lao động trí óc căng thẳng và nặng nhọc” mà “nghề giáo là nghề lao động bằng cả trái tim”. Bởi giáo viên không chỉ lao động bằng trí tuệ mà hơn thế bằng cả nhân cách, lòng yêu thương, trách nhiệm với các thế hệ học sinh. 

"Tôi luôn tự dặn mình sự mắc lỗi của một học sinh là điều rất bình thường trong quá trình giáo dục tại trường lớp". 

Ngành nghề nào cũng có áp lực riêng. Đối tượng của giáo dục là con người nên luôn nhận được sự quan tâm từ phía gia đình và sự theo dõi của xã hội. Cùng nhiều diễn biến, tình huống, câu chuyện trong giờ học khiến người giáo viên cảm thấy căng thẳng và áp lực là điều đương nhiên.

Tuy nhiên tôi nhận thấy rằng để giảm áp lực bản thân, người giáo viên phải tự trang bị cho mình những kiến thức, kĩ năng nhân cách và bản lĩnh nhà giáo để vững vàng trước khó khăn, thử thách trên con đường giáo dục.

Tôi luôn tự dặn mình sự mắc lỗi của một học sinh là điều rất bình thường trong quá trình giáo dục tại trường lớp. Có như vậy, thì bản thân giáo viên mới giảm được áp lực cho chính bản thân mình.

Tôi đọc và nghe nói rất nhiều đến việc chuyển từ dạy học theo hướng tiếp cận nội dung sang phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực của người học. Tuy nhiên, nói như vậy rất chung chung và khó để người giáo viên hình dung ra mình phải làm thế nào, phải thay đổi ra sao trong từng bài dạy để đạt được mục tiêu này. Với chị Kim Anh thì sao ạ, chị làm thế nào để dạy học phát triển năng lực trong mỗi bài dạy của mình?

nguyenninh86@gmail....

Cô Nguyễn Kim Anh:

Tôi nghĩ là chúng ta không phủ nhận cần có kiến thức mà chỉ không trao vai trò độc tôn -  thống soái - duy nhất cho kiến thức. Vì thực tế phát triển cho thấy lượng kiến thức khổng lồ trò tiếp thu thì làm sao cho hết, làm sao cho kịp, và làm sao nhớ nổi. Và người thầy cũng không cập nhật kịp để truyền thụ, và sau 3 năm học đã có nhiều kiến thức mới hơn thay thế rồi (có khi người học chưa kịp ra trường).

Mà kiến thức đã có để truyền thụ thường gắn với kinh nghiệm đã qua, trong khi cần chuẩn bị cho người học sống và làm việc trong thời gian tới.

Như vậy, việc giáo dục chủ yếu là truyền thụ kiến thức không còn phù hợp nữa mà thay vào đó là việc phát triển năng lực.

Cô Nguyễn Kim Anh - Giáo viên trường THPT Phan Huy Chú, Đống Đa, Hà Nội.

Để có năng lực, đương nhiên vẫn cần có kiến thức, nhưng có kiến thức mới là một nửa, từ kiến thức phải biến thành năng lực mới là mục tiêu cuối cùng cần hướng đến. Vì vậy, từ lâu các nhà giáo dục học đã phải nêu phương châm học gắn với hành.

Công việc của người thầy từ trước đến nay chủ yếu là truyền thụ kiến thức, mà phần lớn là áp đặt một chiều. Với xu hướng đổi mới ngày nay, thầy không phải là người dạy áp đặt, mà là người giúp học sinh biết cách học, cách tiếp cận và giải quyết vấn đề, biết tự tìm kiến thức và phân tích, tổng hợp, thầy dạy chuyển sang “thầy học”, tức là làm thầy về việc học.

Người thầy là người bạn dẫn lối, bạn đồng hành với học sinh trong quá trình đi tìm chân lý. Công việc truyền thụ kiến thức mà trước đây chủ yếu từng người thầy phải làm thì nay sẽ tiến đến phần lớn nhờ công nghệ thông tin (CNTT) thực hiện.

Với cá nhân tôi, đứng trước mỗi bài dạy, tôi suy nghĩ về điều gì sẽ thiết thực với học sinh sau tiết dạy này. Khoảng 10 năm trước, chúng tôi thường quan tâm dạy được cho học trò bao nhiêu kiến thức mới lạ. Tôi thường lấy việc phát hiện mới về kiến thức để tự hào. Đến nay, chúng tôi nghĩ đến học sinh sẽ làm được gì với kiến thức đó. 

Ví dụ: Môn Ngữ văn mà tôi dạy, giáo viên Trường THPT Phan Huy Chú có thêm một phần cuối cùng của bài, đó là bài học cuộc sống để học sinh cùng tìm ra sự kết nối giữa văn học với cuộc đời. Đó là hành trình chúng tôi đã thực hiện nhiều năm.

Hiện tại, đứng trước chương trình chú trọng phát triển năng lực, chúng tôi còn thấy cần phải tìm hiểu học sinh đã có gì trước khi học bài. Nghĩa là đề cao nền tảng trước khi tiếp nhận kiến thức. Sau bài học, mới tìm ra những điều thu hoạch gắn kết với thực tế.

Nếu được lựa chọn lại, cô có chọn nghề giáo để tiếp tục theo đuổi và cống hiến? Vì sao có/không? Cô mong muốn phụ huynh, xã hội nhìn nhận và hợp tác cùng hoạt động giáo dục ra sao? 

tranduy***@gmail.com

Cô Dương Thị Thu Hà :

Tôi đã 13 năm công tác trong ngành GD. Càng đi trên con đường giáo dục tôi càng cảm nhận thấy niềm vui và hạnh phúc, sự tự hào với những gì mà nghề giáo mang lại.

Bởi vì “Nếu người kĩ sư xây cầu vui mừng nhìn thấy cây cầu mà mình vừa mới xây xong, người nông dân mỉm cười nhìn đồng lúa mình vừa mới trồng, thì người giáo viên vui sướng nhất khi nhìn thấy học trò đang trưởng thành, lớn lên". Và đó cũng chính là niềm hạnh phúc lớn nhất của tôi trong sự nghiệp trồng người.

 Cô Dương Thị Thu Hà: "Tôi thấy mình may mắn khi được đứng trong đội ngũ nhà giáo và

 đặc biệt là ngành giáo dục thủ đô Hà Nội". Ảnh: Vũ Văn Mừng. 

Tôi thấy mình may mắn khi được đứng trong đội ngũ nhà giáo và đặc biệt là ngành giáo dục thủ đô Hà Nội. Trên hành trình giáo dục của mình tôi nhận thấy cần có sự đồng hành của học sinh, xã hội và đặc biệt PHHS. Sự phối hợp giữa giáo viên và PHHS vô cùng cần thiết trong bối cảnh xã và tâm lý của học sinh có nhiều thay đổi.

Sự đồng hành của xã hội giúp cô và trò có nhiều trải nghiệm thực tiễn, sáng tạo và thỏa mãn niềm đam mê, khát khao chiếm lĩnh tri thức mới.

Em là giáo viên mới vào nghề nên khá lo lắng khi sang năm bắt đầu triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới. Được biết chị là một giáo viên giỏi, nhiều kinh nghiệm trong nghề, em rất mong được nghe chị chia sẻ kinh nghiệm của mình để bản thân sẵn sàng cho đổi mới này. Em hy vọng sẽ học hỏi được nhiều ở chị?

Trịnh Đức Bùi (giáo viên, Sóc Sơn, Hà Nội)

Cô Nguyễn Kim Anh:

Theo kế hoạch của Bộ GD&ĐT và sự đồng ý của Quốc hội thì thời điểm mà ngành giáo dục áp dụng chương trình, sách giáo khoa mới không còn nhiều thời gian nữa.

Năm học 2020- 2021 sẽ áp dụng ở lớp 1; năm 2021-2022 là áp dụng ở lớp 2 và lớp 6; năm 2022-2023 là áp dụng ở lớp 3, lớp 7 và lớp 10. Việc hoàn thiện chương trình, sách giáo khoa phổ thông sẽ kết thúc vào năm học 2024- 2015 đối với lớp 5, lớp 9 và lớp 12.

Thế nên bất cứ thầy cô nào nghĩ rằng mình sẽ chuẩn bị về tâm lý chứ việc thực làm "đến đâu hay đến đấy" thì sẽ không thể tiếp cận được. Nếu mỗi giáo viên không chuẩn bị trang bị cho mình một nền tảng kiến thức cho sự thay đổi này sẽ rất khó khăn, bỡ ngỡ khi Bộ GD&ĐT áp dụng lộ trình thay đổi trên.

Cũng không thể nói ai là GV từng được đánh giá là Giỏi và nhiều kinh nghiệm thì chắc chắn sẽ thành công. Trước yêu cầu đổi mới các giáo viên hoàn toàn bình đẳng trước những thách thức. GV lâu năm có kinh nghiệm nhưng GV trẻ lại có sự vươn mình của sức trẻ. Bạn mới vào nghề nhưng hãy tin rằng, có khi các thầy cô quen nếp dạy truyền thụ kiến thức lại học bạn đấy.

Chính GV có nhiều kinh nghiệm lại dễ "khoác" nhiều thứ vào bài, tăng yêu cầu về năng lực, nhưng vẫn không bớt yêu cầu về kiến thức, sinh ra một kiểu quá tải mới. Chính tôi cũng bị mắc điều này. Như vậy, tiếp cận chương trình mới cũng cần một quá trình, mà mỗi người thầy nếu không đủ tâm huyết thì dễ sinh ra căng thẳng, nản mệt. Vì vậy, theo chương trình mới, cần có một tâm thế rất mới. Mà tâm thế này, giáo viên trẻ lại thuận lợi hơn.


Nguồn:giaoducthoidai.vn Copy link
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài viết liên quan
Văn bản mới